Wybór odpowiedniego instrumentu finansowego przy zakupie samochodu z rynku wtórnego jest równie istotny, co weryfikacja jego stanu technicznego. Przedsiębiorcy często stają przed dylematem: wybrać popularny leasing operacyjny, czy może zdecydować się na leasing finansowy? Odpowiedź zależy od formy opodatkowania, statusu płatnika VAT oraz rodzaju dokumentu sprzedaży, jaki wystawia zbywca pojazdu.
Leasing operacyjny – król polskiego rynku
Leasing operacyjny jest najczęściej wybieraną formą finansowania pojazdów w Polsce. W tym modelu samochód pozostaje składnikiem majątkowym leasingodawcy, a korzystający (leasingobiorca) zalicza do kosztów uzyskania przychodu pełną ratę leasingową oraz opłatę wstępną.
Główne cechy leasingu operacyjnego przy aucie używanym:
- Podatek VAT: Jest doliczany do każdej raty leasingowej sukcesywnie. To rozwiązanie korzystne dla płynności finansowej, gdyż nie wymaga jednorazowej zapłaty całego podatku VAT od wartości auta.
- Wykup: Po zakończeniu umowy leasingobiorca ma prawo wykupić pojazd za określoną w umowie kwotę (zazwyczaj od 1 do 20 procent wartości).
- Warunek konieczny: Sprzedawca auta musi wystawić pełną fakturę VAT 23 procent. Jeśli auto jest sprzedawane na fakturę VAT-marża, leasing operacyjny staje się nieopłacalny ze względu na konieczność doliczenia 23 procent VAT do całego kontraktu.
Leasing finansowy – kiedy warto go rozważyć
Leasing finansowy, zwany również kapitałowym, konstrukcyjnie przypomina kredyt. W tym przypadku samochód jest zaliczany do składników majątkowych leasingobiorcy, co oznacza, że to przedsiębiorca dokonuje odpisów amortyzacyjnych.
Kluczowe aspekty leasingu finansowego:
- Podatek VAT: Całość podatku VAT od wszystkich rat leasingowych płatna jest z góry przy odbiorze przedmiotu. Może to być obciążeniem dla budżetu, ale pozwala na jednorazowe odliczenie dużej kwoty VAT na początku inwestycji.
- Koszty uzyskania przychodu: Kosztem jest tylko część odsetkowa raty oraz odpisy amortyzacyjne. Część kapitałowa raty jest podatkowo obojętna.
- Własność: Z chwilą wpłaty ostatniej raty, leasingobiorca automatycznie staje się właścicielem pojazdu bez konieczności dokonywania dodatkowego wykupu.
Faktura VAT-marża a wybór leasingu
Przy zakupie aut używanych z komisów lub od mniejszych dealerów, często spotykanym dokumentem jest faktura VAT-marża. W takim przypadku leasing operacyjny jest praktycznie niemożliwy lub bardzo drogi (ponieważ leasingodawca musiałby doliczyć 23 procent VAT do ceny brutto auta).
Dla aut z fakturą VAT-marża idealnym rozwiązaniem jest leasing finansowy (często nazywany w tym kontekście leasingiem pożyczkowym). W tym modelu finansowana jest kwota brutto, a podatek VAT nie jest naliczany od rat, co pozwala uniknąć podwójnego opodatkowania i czyni ofertę konkurencyjną wobec kredytu bankowego.
Amortyzacja i limity kosztowe
W 2026 roku nadal obowiązują limity zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodu dla samochodów osobowych. Granica 150 000 złotych (225 000 złotych dla aut elektrycznych) dotyczy zarówno leasingu operacyjnego, jak i finansowego.
W leasingu operacyjnym limit ten stosuje się do opłaty wstępnej i rat (części kapitałowej). W leasingu finansowym limit dotyczy wartości pojazdu stanowiącej podstawę odpisów amortyzacyjnych. Wybór między tymi formami nie pozwala więc na „obejście” ustawowych limitów, ale pozwala na inne rozłożenie korzyści podatkowych w czasie.
Podsumowanie – co wybrać?
Leasing operacyjny będzie lepszym wyborem dla:
- Przedsiębiorców kupujących auto na pełną fakturę VAT 23 procent.
- Osób chcących płacić podatek VAT proporcjonalnie w ratach.
- Firm, które chcą regularnie wymieniać flotę i niekoniecznie dążą do własności pojazdu.
Leasing finansowy (lub pożyczka leasingowa) sprawdzi się najlepiej dla:
- Kupujących auto na fakturę VAT-marża.
- Przedsiębiorców, którzy chcą szybko zamortyzować pojazd (np. przy zastosowaniu stawek degressywnych w określonych przypadkach).
- Osób, które mają nadwyżkę gotówki na pokrycie podatku VAT z góry.
Najczęściej zadawane pytania (F.A.Q.)
Czy mogę przejść z leasingu operacyjnego na finansowy w trakcie umowy?
Zazwyczaj nie jest to możliwe bez zamknięcia obecnej umowy i otwarcia nowej. Wiąże się to z koniecznością ponownego przeliczenia kosztów i często z prowizjami za wcześniejsze rozwiązanie kontraktu. Decyzję należy podjąć przed podpisaniem harmonogramu.
Jakie są różnice w ubezpieczeniu przy obu formach leasingu?
Z punktu widzenia towarzystwa ubezpieczeniowego różnice są znikome. W obu przypadkach właścicielem lub współwłaścicielem w dowodzie rejestracyjnym pozostaje firma leasingowa (do momentu spłaty w leasingu finansowym), co wymaga wykupienia pełnego pakietu AC z cesją na leasingodawcę.
Czy leasing finansowy wpływa na moją zdolność kredytową?
Obie formy leasingu są widoczne w bazach takich jak BIK czy KRD (w zależności od polityki danej firmy leasingowej). Leasing finansowy, z racji tego, że przedmiot trafia do majątku firmy, jest częściej traktowany przez banki analogicznie do kredytu, co może mieć nieco większy wpływ na ocenę zdolności niż leasing operacyjny.
